Kama maelfu ya wakulima wa Palestina, anakabiliwa na vizuizi vinavyoongezeka kutoka kwa vikosi vya Israeli na walowezi, ambao wamefanya msimu wa mavuno ya mizeituni – kuanzia Septemba hadi Novemba – wakati wa kutokuwa na uhakika na mapambano.
Katika miaka ya hivi karibuni, Shirika la Chakula na Kilimo la UN (Fao) imeunga mkono wakulima wa mizeituni na vyama vya ushirika ili kuboresha upatikanaji na usimamizi wa rasilimali za ardhi na maji, ilianzisha mazoea endelevu kama vile kuingiliana, na kuwasaidia kuongeza uzalishaji wa chakula na mapato kwa kutumia rasilimali asili kwa ufanisi zaidi.
Mavuno ya mizeituni ni chanzo cha msingi cha maisha kwa maelfu ya familia na sehemu muhimu ya urithi wa Palestina.
Walakini, mashambulio ya mavuno yanatishia urithi kama huo na kuzuia kazi ya wakulima wa Palestina na njia ya maisha – wakati mashambulio ya wakaazi yanafikia kiwango chao cha juu katika angalau miongo miwili, kulingana na Ofisi ya Uratibu wa UN, Ocha.
Hatari ‘ambazo hazijawahi kufanywa’
“Wakati Benki ya Magharibi inapoanza mavuno ya mizeituni ya kila mwaka, ujumbe kutoka kwa wakulima uko wazi: msimu wa mavuno ya mwaka huu ni alama ya kutokuwa na uhakika, na maisha yapo hatarini,” alisema Ciro Fiorillo, mkuu wa ofisi ya FAO katika Benki ya Magharibi na Ukanda wa Gaza.
Mchanganyiko wa sera za serikali na vurugu za walowezi zimewazuia Wapalestina kupata makumi ya maelfu ya dun ya shamba na malisho, Dunum moja inayolingana na mita za mraba 1,000.
Vizuizi hivi vimechangia uharibifu wa uchumi wa ndani na kuhamishwa kwa maelfu ya wachungaji wa Palestina na wakulima, kwa hali ambayo inaweza kuwa ya kuhamishwa kwa nguvu, kulingana na Ofisi ya Haki za Binadamu ya UN (Ohchr).
© UNRWA/Marwan Baghdadi
Mizeituni na uzalishaji wa mafuta katika Benki ya Magharibi ni jiwe la msingi la tamaduni ya Palestina.
“Maisha yetu yamekatwa. Mazao ya mizeituni ndio chanzo cha mapato kwa wakulima,” mkulima wa Palestina kutoka Kijiji cha Kufr Qaddum, aliambia Habari za UN.
Ufikiaji wa ardhi umekataliwa
“Kwa miaka miwili sasa, tumekataliwa kupata ardhi zetu,” Yousef, mkulima wa Palestina kutoka Kufr Qaddum aliiambia Habari za UN. Ardhi yote katika eneo la kaskazini mwa kijiji imefungwa muhuri na lango la chuma kufuatia kuongezeka kwa hivi karibuni kati ya Iran na Israeli.
Familia ya Yousef inamiliki zaidi ya ardhi 300 ya ardhi, iliyopandwa na miti ya mizeituni, iliyo karibu na makazi ya Kedumim ya Israeli, katika serikali ya Qalqiliya.
Tangu shambulio la Hamas kwa Israeli mnamo 2023, hawakuwa na ufikiaji wa ardhi yao, pamoja na wakati wa uvunaji.
“Ardhi hizi zinahusu dunam elfu nne hadi tano. Tumezuiliwa kuzipata,” Yousef alisema, na kuongeza kuwa “suala hili (lililoathiri) wakulima wote katika Benki yote ya Magharibi.”
Mohammed, mkulima wa Palestina kutoka Kifl Harris, kijiji kilicho karibu na makazi ya Israeli Ariel huko Salfit Gavana, amekataliwa upatikanaji wa zaidi ya 3,000 za ardhi iliyopambwa na mizeituni iliyoko ndani ya mpaka wa makazi. Kizuizi hiki kimekata kabisa uwezo wa wakulima wa Kifl Harris kuwaelekea na kuvuna miti yao.
“Msimu wa mizeituni ndio njia yetu kuu ya kiuchumi kama wakulima na wafanyikazi katika umma na sekta binafsi,” Mohammed aliiambia Habari za UNna kuongeza kuwa wakulima wa Palestina walikuwa hawajapewa sababu ya kukataliwa kupatikana.
“Baada ya walowezi kuweka msafara kwenye ardhi ya familia yetu, ufikiaji wa zaidi ya 200 ya shamba, sehemu kubwa iliyopandwa na mizeituni, ilizuiliwa,” Ahmed, mkulima kutoka Khalet Al Luza aliiambia Ocha.
Unyanyasaji kutoka kwa walowezi
“Tumevumilia kila aina ya udhalilishaji kutoka kwa walowezi na jeshi la (Israeli),” Yousef kutoka Kufr Qaddum alituambia.
Kwa maoni ya ushauri kutoka Julai 2024, Korti ya Haki ya Kimataifa ((ICJ) alihitimisha kuwa uwepo wa Israeli unaoendelea katika eneo lililochukuliwa la Palestina sio halali na kwamba iko chini ya jukumu la kumaliza uwepo wake haramu “haraka iwezekanavyo”.

© Unocha
Wakaaji waliweka msafara kwenye ardhi ya familia ya Palestina huko Khalet al Luza, Benki ya Magharibi.
“Mashambulio ya wakaazi yameathiri wakulima wote. Mimi, kibinafsi, nimezuiliwa kufikia ardhi yangu, na tumekuwa tukishambuliwa mara kwa mara na walowezi na jeshi, pamoja na wizi wa mazao ya mizeituni, wizi wa vifaa vya uvunaji wa mizeituni, uharibifu wa gari, kukata miti ya mizeituni, na vitisho,” Yousef alisema.
Katika taarifa iliyochapishwa mnamo Julai 30, Ofisi ya Haki za Binadamu ya UN (OHCHR) ilionya juu ya kuongezeka kwa unyanyasaji wa makazi ya Israeli “na utaftaji, msaada, na katika visa vingine ushiriki” wa vikosi vya Israeli.
Ilisema kwamba Serikali ya Israeli “sera na hatua za kisheria zinaonekana kuwa na malengo fulani ya Benki ya Magharibi ya idadi ya Wapalestina, kuendeleza biashara ya makazi, na kujumuisha mashtaka” ya sehemu kubwa za Benki ya Magharibi.
“Tunakuhimiza kufanya kazi na taasisi za kimataifa kupitia njia za amani kufikia matokeo ambayo yanatuwezesha kupata ardhi yetu salama na kuvuna matunda ya mizeituni na miti yetu,” Yousef aliomba.
“Pamoja na washirika wetu wa rasilimali, FAO imejitolea kuendelea kusaidia kilimo cha mizeituni, ambayo ni muhimu kwa maisha na usalama wa chakula kama ilivyo kwa tamaduni na mila ya Palestina,” Bwana Fiorillo alisema.
*Majina katika hadithi hii yamebadilishwa ili kulinda vitambulisho vya zile zilizoonyeshwa.