Msichana wa Haiti ambaye alilazimika kutoroka nyumbani kwake katika mji mkuu wa Haiti, Port-au-Prince, kutokana na jeuri ya magenge amewataka watu wazima “wasikate tamaa na watoto.”
Dieussika mwenye umri wa miaka kumi na tatu alikuwa akiishi kwa amani na familia yake kabla ya ghasia za kutumia silaha na ukosefu wa usalama kuwalazimisha kukimbia.
“Ilitubidi kuondoka nyumbani kwetu, na dada yangu karibu kufa kwa sababu ya ugonjwa wake wa pumu,” alisema.
Haiti bado iko katika mtego wa mzozo wa usalama wakati magenge yanapigania udhibiti wa eneo katika mji mkuu na kwingineko.
Ukosefu wa usalama umesababisha mamia ya maelfu ya watu kuyahama makazi yao jambo ambalo limeongeza machafuko ya kibinadamu na kiuchumi ambayo nchi inakabiliana nayo.
Migogoro, kuhama makazi, umaskini na ukosefu wa usalama vimekusanyika na kufanya kujifunza karibu kutowezekana kwa mamia ya maelfu ya watoto wa Haiti.
Katika mwaka wa shule wa 2024-2025, shule nyingi ziliathiriwa moja kwa moja na vurugu, huku zaidi ya 1,600 zikifungwa na kadhaa zikikaliwa na vikundi vilivyojihami.
Katika makazi yenye msongamano mkubwa wa watu na maeneo ya kuhama, watoto wanakosa upatikanaji wa vitabu, vifaa vya kujifunzia pamoja na walimu waliohitimu.
© UNOCHA/Giles Clarke
Familia hupata hifadhi ndani ya jengo la shule huko Port-au-Prince, Haiti.
Nyumba za muda
Familia ya Dieussika ililazimika kuishi katika maeneo kadhaa ya muda lakini maisha yaliendelea kuwa magumu. “Kuna magonjwa, wadudu wanaouma… lakini pamoja na yote, nilitaka kuendelea kwenda shule,” anasema.
Katika tovuti moja ya watu waliohamishwa, aliweza kuendelea na masomo yake kutokana na madarasa ya kuwafuatilia yaliyoandaliwa na UNICEF.
Leo, ana ndoto ya kuwa mtu muhimu katika jamii kusaidia watoto na kuongeza ufahamu kati ya vijana kuhusu kukataa unyanyasaji wa silaha.
Shule kama njia ya maisha
Usiku mmoja, mvua kubwa ililowanisha vitu vyake na kuharibu vitabu na nguo zake. Hata hivyo, Dieussika alitumia usiku kucha akiwakausha, akiazimia kutokuacha masomo yake.
“Shule ina maana kubwa sana kwangu. Bila elimu, ndoto yangu ingepotea,” alisema.
© UNICEF/Herold Joseph
Dieussika anaonyesha familia yake kazi yake ya shule.
Masomo anayopenda zaidi ni Kifaransa na hesabu, na alisema anajisikia fahari kila wakati anapoweza kuleta matokeo mazuri nyumbani kwa wazazi wake.
Shukrani kwa miezi mitano ya madarasa ya kupata-up kwa msaada wa Elimu Haiwezi Kusubirimfuko wa Umoja wa Mataifa wa elimu ya dharura, Dieussika aliweza kufanya mitihani yake na kurudi shuleni.
“Nilikuwa nimepoteza tumaini, lakini masomo haya yalinifanya nijiamini tena. Pia tulipata mafunzo ya ufundi wa kushona, kutengeneza ngozi, na urembo. Ilikuwa fursa nzuri sana,” alikumbuka kwa fahari.
Hakuna ndoto zinazotimia bila elimu
Shuleni, Dieussika anashiriki kikamilifu katika darasa lake la hisabati, akitiwa moyo na kuungwa mkono na mwalimu wake. Anataka kukomesha ugumu wa maisha ya familia yake na kuonyesha familia yake kwamba wao pia wanaweza kufuata nyayo zake.
“Nataka kuwa mtu muhimu kusaidia watu. Bila shule, hatuwezi kufikia ndoto zetu,” alisema kwa dhamira.
Ujumbe wake kwa watu wazima na watoa maamuzi uko wazi na wenye kugusa moyo: “Usikate tamaa na watoto. Wapende hata zaidi na wape fursa ya kujifunza na kuota ndoto.”
Wasichana wengi wabalehe kama Dieussika huacha shule kwa sababu ya maswala ya usalama, majukumu ya ulezi au kutokuwepo kwa vifaa vya usafi wa hedhi.
Shukrani kwa Umoja wa Mataifa na kazi yake na mamlaka na washirika wa Haiti, programu za msaada wa elimu na kisaikolojia zimefikia zaidi ya watoto 17,500, ikiwa ni pamoja na wasichana 10,500.
Kwa Dieussika, kama ilivyo kwa wengine wengi, programu hizi zinawakilisha zaidi ya elimu ni njia ya maisha, nafasi ya kugeuza hofu kuwa imani na tamaa.
