WHO ni wito kwa serikali kuongeza kwa kiasi kikubwa ushuru kwa vinywaji vyenye sukari na pombe, kwani ripoti mbili mpya zinaonyesha kuwa ushuru unasalia chini katika mikoa mingi.
“Ushuru wa afya umeonyeshwa kupunguza matumizi ya bidhaa hizi hatari, kusaidia kuzuia magonjwa na kupunguza mzigo kwenye mifumo ya afya,” Mkurugenzi Mkuu wa WHO Dk Tedros Adhanom Ghebreyesus aliwaambia waandishi wa habari karibu Jumanne.
“Wakati huo huo, wanazalisha mkondo wa mapato ambayo serikali zinaweza kutumia kuwekeza katika afya, elimu na ulinzi wa kijamii.”
Je! ni matokeo gani?
Miongoni mwa matokeo mengine, ripoti juu ushuru wa vinywaji vyenye sukari-tamu inaonyesha kuwa ingawa angalau nchi 116 hutoza ushuru wa vinywaji vyenye sukari – ikiwa ni pamoja na soda au vinywaji vya makopo – bidhaa nyingine zenye sukari nyingi, kama vile asilimia 100 ya juisi za matunda, vinywaji vya maziwa vilivyotiwa sukari, na kahawa na chai zilizo tayari kunywa, huepuka kutozwa ushuru.
The ripoti juu ya matumizi ya ushuru wa pombe inaonyesha kuwa ingawa nchi 167 hutoza ushuru kwa vileo, divai na bia, pombe imekuwa ya bei nafuu au imesalia bila kubadilika bei katika nchi nyingi tangu 2022, kwani kodi hazirekebishwi kwa mfumuko wa bei na ukuaji wa mapato.
Kwa nini ni muhimu
Kuchukua baridi na tamu kutoka kwa duka lako la kahawa siku ya joto kunaweza kuwa na matokeo mabaya, ikiwa inatumiwa mara kwa mara.
Kuongezeka kwa ulaji wa vinywaji vyenye sukari kunahusishwa na:
- Kuongezeka kwa hatari ya uzito kupita kiasi na fetma
- Aina ya 2 ya kisukari
- Ugonjwa wa moyo na mishipa
- Athari zingine mbaya ikiwa ni pamoja na caries ya meno na osteoporosis
Vile vile, athari mbaya za kiafya za pombe ni pamoja na:
- Kuongezeka kwa hatari kwa afya ya mama na mtoto
- Mfiduo wa magonjwa ya kuambukiza na yasiyo ya kuambukiza
- Uharibifu wa afya ya akili
- Kuongeza uwezekano wa kuumia kwako na kwa wengine
Kuongezeka kwa ushuru kwa vinywaji hatari husababisha watu wachache kuvitumia.
Ili kuonyesha mafanikio ya mbinu hii, mkuu wa WHO Tedros alitoa mifano mingi ikiwa ni pamoja na ile ya Uingereza, ambayo ilianzisha ushuru kwa vinywaji vya sukari mnamo 2018. Hii ilisababisha:
- Kupunguza matumizi ya sukari
- Ongezeko la mapato la pauni milioni 338 mwaka 2024 pekee
- Viwango vya chini vya unene wa kupindukia kwa wasichana wenye umri wa miaka 10 na 11, haswa katika jamii zilizonyimwa
WHO inatoa wito kwa serikali kuongeza na kupanga upya kodi kama sehemu ya a mpango mpya wa afya kulenga matumizi ya tumbaku na unywaji pombe kupita kiasi na vinywaji vyenye sukari.
