Mkuu wa ofisi ya uratibu wa misaada, OCHAnchini humo, Paola Emerson, aliwaambia waandishi wa habari mjini Geneva kwamba zaidi ya watu nusu milioni wameathiriwa na mafuriko, yaliyosababishwa na mvua kubwa katika wiki za kwanza za mwaka mpya.
“Idadi zinaendelea kuongezeka huku mafuriko makubwa yakiendelea na mabwawa yanaendelea kutoa maji ili kuzuia kupasuka,” alisema.
Mkoa wa Gaza nchini Msumbiji umeathirika zaidi pamoja na majimbo ya Maputo na Sofala.
Nyumba ‘zinazoyeyuka’
Akizungumza kutoka Xai-Xai, mji mkuu wa Gaza, Bi Emerson alisisitiza kuwa asilimia 90 ya watu wa nchi hiyo wanaishi katika nyumba za udongo, ambazo ni za ardhi “ambazo kimsingi huyeyuka baada ya mvua za siku chache”.
Vituo vya afya, barabara na miundombinu muhimu pia vinaathiriwa sana. Bi Emerson alisema kuwa baadhi ya kilomita 5,000 za barabara zimeharibika katika mikoa tisa, ikiwa ni pamoja na barabara kuu inayounganisha mji mkuu Maputo na maeneo mengine ya nchi, ambayo kwa sasa haipitiki, na kusababisha usumbufu mkubwa wa ugavi.
Wakati huo huo, mabwawa yanaendelea kutoa maji hata kama mvua kubwa inapungua.
“Kutoka kwa bwawa moja tu, hadi maji yenye thamani ya mita za ujazo 10,000 yalikuwa yakimwagwa. Hiyo ni takriban mara 25 ya kiwango cha maji ambacho kingeweza kuwekwa katika chumba cha mkutano na waandishi wa habari mko leo, kila sekunde,” Bi Emerson aliwaambia waandishi wa habari, waliokuwa wameketi katika chumba chenye uwezo wa kuchukua zaidi ya watu 100.
“Huwezi kufikiria nguvu ya maji haya na athari yake kwa watu na miundombinu.”
Dharura ya kitaifa
Serikali ya Msumbiji imetangaza hali ya dharura ya kitaifa na imeanzisha kituo cha operesheni za dharura katika jimbo la Gaza. Xai-Xai, ambayo iko karibu na Mto Limpopo, imefurika, na kusababisha uhamishaji. Bi Emerson alisema kuwa mamlaka imetoa tahadhari kwa jiji la Xai-Xai, “ikiwa ni pamoja na maonyo ya hatari ya mamba katika maeneo yaliyofurika”.
“Viwango vya mito vinaongezeka na vinafika maeneo ya mijini au maeneo yenye wakazi wengi,” alisema. “Mamba ambao wako katika Mto Limpopo…wana uwezo wa kuingia katika maeneo ya mijini au yenye watu wengi ambayo sasa yamezama chini ya maji.”
Pia akizungumza kutoka kwa Xai-Xai, Mfuko wa Watoto wa Umoja wa Mataifa (UNICEF) Mkuu wa Mawasiliano nchini Msumbiji, Guy Taylor, alionya kuwa mafuriko “yanageuza maji yasiyo salama, milipuko ya magonjwa na utapiamlo kuwa tishio kubwa kwa watoto”.
Mchanganyiko wa lethal
Mchanganyiko wa magonjwa yatokanayo na maji na utapiamlo “mara nyingi unaweza kuwa hatari,” alisema, akisisitiza kwamba hata kabla ya mafuriko, watoto wanne kati ya 10 nchini Msumbiji walipata utapiamlo sugu.
“Utatizo huu mpya wa usambazaji wa chakula, huduma za afya na matunzo unatishia kuwasukuma watoto walio katika mazingira magumu zaidi katika mazingira hatarishi,” alisisitiza.
Bw. Taylor aliongeza kuwa Msumbiji sasa inaingia katika msimu wake wa kila mwaka wa vimbunga, na hivyo kusababisha hatari ya mgogoro maradufu. “Tunaweza kuzuia magonjwa, vifo na hasara zisizoweza kurekebishwa kwa watoto, lakini tunahitaji kuchukua hatua haraka,” alisema.
Msemaji wa UNICEF alielezea Msumbiji kama “nchi ya watoto na vijana”, yenye wastani wa umri wa miaka 17.
“Mafuriko na vimbunga vinapotokea, kama ambavyo vimetokea mara kwa mara na kwa kuongezeka kwa matukio katika miaka ya hivi karibuni, ni watoto wadogo na watoto ambao wameathirika zaidi,” alihitimisha.
