Ini lenye mafuta ni hali inayotokea pale mafuta yanapokusanyika kwa wingi kwenye seli za ini, jambo linaloathiri utendaji wake kwa muda. Ikiwa hali hii haitadhibitiwa mapema, inaweza kusababisha matatizo makubwa ya kiafya kama hepatitis, kovu la ini (fibrosis) na cirrhosis. Kwa mujibu wa wataalamu wa lishe, mabadiliko sahihi ya ulaji yana mchango mkubwa katika kudhibiti na kupunguza tatizo hili.
Kwa mujibu wa Dkt. Nguyen Anh Duy Tung wa Kituo cha Lishe cha Nutrihome, yafuatayo ni vidokezo sita muhimu vya lishe vinavyosaidia kupunguza mafuta kwenye ini:
1. Dhibiti ulaji wa kalori
Kupunguza ulaji wa kalori ni hatua muhimu, kwani uzito kupita kiasi huchangia kuongezeka kwa hifadhi ya mafuta kwenye ini. Kula kwa kiasi na epuka kula kupita kiasi hasa vyakula vyenye mafuta na sukari nyingi.
2. Kula vyakula vyenye nyuzinyuzi (fiber) nyingi
Vyakula kama mboga za majani, matunda, karanga, mbegu na nafaka zisizokobolewa husaidia kushibisha kwa muda mrefu, kuboresha mmeng’enyo wa chakula na kupunguza ufyonzwaji wa mafuta mabaya mwilini.
3. Tumia mafuta ya mimea badala ya mafuta ya wanyama
Badala ya kutumia mafuta ya wanyama, pendelea mafuta ya mimea kama mafuta ya zeituni (olive oil), canola au mafuta ya ufuta, ambayo yana mafuta yenye afya na husaidia kulinda ini.
4. Chagua protini rahisi kumeng’enywa
Pendelea vyakula vyenye protini rahisi kumeng’enywa kama samaki, kifua cha kuku, tofu, dengu na jamii ya mikunde. Punguza ulaji wa nyama nyekundu na nyama zenye mafuta mengi ili kulipunguzia ini mzigo.
5. Ongeza vyakula vyenye omega-3
Vyakula vyenye omega-3 kama samaki wa mafuta (salmon, mackerel), mbegu za chia, mbegu za linzi (flaxseed) na jozi (walnuts) husaidia kupunguza uvimbe na kuimarisha uchomaji wa mafuta kwenye ini.
6. Epuka pombe na vyakula visivyo na afya
Epuka kabisa pombe, bia, divai na vinywaji vyenye gesi, kwani huongeza uharibifu wa ini na mkusanyiko wa mafuta. Aidha, punguza ulaji wa vyakula vya kukaanga, vyakula vya haraka, maini/utumbo, ice cream na keki.
Ushauri wa ziada
-
Punguza matumizi ya chumvi ili kudhibiti shinikizo la damu na kupunguza mzigo kwa ini.
-
Usiruke milo wala kula kwa kujinyima kupita kiasi, kwani huathiri kiwango cha sukari kwenye damu.
-
Kula milokidogo mara kwa mara ili kudumisha nishati na kuzuia kula hovyo.
-
Fanya mazoezi ya wastani kama kutembea, kuogelea au yoga kwa angalau dakika 150 kwa wiki.
Uchunguzi wa afya wa mara kwa mara, kufuata ushauri wa daktari na kuishi maisha yenye uwiano ni nguzo muhimu katika kudhibiti na kupunguza tatizo la ini lenye mafuta.
Related
