Katika wiki iliyopita, jimbo la Kordofan Kaskazini lilirekodi zaidi ya mashambulizi kumi na mbili ndani na karibu na miji ya El Obeid, Bara, Rahad na Um Rawaba.
Huko Kordofan Kusini, mashambulio yanayoshukiwa kuwa ya ndege zisizo na rubani yaligonga vituo vya afya katika mji mkuu wa jimbo, Kadugli, na katika mji wa Kuweik, na kusababisha vifo vya wafanyikazi wanne wa matibabu, na kujeruhi zaidi ya watu 20.
Wasiwasi juu ya mzozo huo unaendelea kuongezeka baada ya ripoti ya leo kutoka Ofisi ya Haki za Kibinadamu ya Umoja wa Mataifa kufichua “mashambulizi endelevu” na “ya utaratibu” kwa raia katika eneo jirani la Darfur mwishoni mwa 2025 ambayo inaweza “kufikia uhalifu dhidi ya ubinadamu”.
Kuongezeka kwa wasiwasi wa kibinadamu
Msemaji wa Katibu Mkuu Stéphane Dujarric ameonya kuwa: “Vurugu hizo zinasababisha wimbi jipya la watu kuyahama makazi yao, huku kukiwa na ripoti za watu wengi kukimbia makazi, wanaohitaji chakula, huduma za afya na ulinzi,” alionya Msemaji wa Katibu Mkuu Stéphane Dujarric siku ya Ijumaa.
Wakati hali ya kibinadamu katika Dilling na Kadugli inaendelea kuzorota, alisisitiza kwamba “ufikiaji wa haraka, salama, usiozuiliwa na endelevu ni muhimu kwetu kuongeza mwitikio wetu.”
Magari ya kibiashara, miundombinu ya mawasiliano ya simu na njia kuu za usafiri zimeathiriwa na mashambulio ya ndege zisizo na rubani, na kutatiza harakati za kibinadamu na minyororo ya ugavi.
Bw. Dujarric alitoa wito wa “ulinzi wa miundombinu ya kibinadamu, kulingana na sheria ya kimataifa ya kibinadamu” na akahimiza ufadhili zaidi kupitia ofisi ya uratibu wa misaada ya Umoja wa Mataifa. OCHA kusaidia familia zilizohamishwa nchini kote Sudan.
Ghasia zinasukuma mfumo wa afya wa Sudan Kusini ukingoni
Tangu mwishoni mwa Disemba 2025, ongezeko kubwa la vurugu limeenea katika maeneo ya kaskazini na kati ya Sudan Kusini, Shirika la Umoja wa Mataifa la kuhudumia watoto (UNICEF) alisema siku ya Ijumaa.
Katika jimbo la Jonglei pekee, takriban watu 280,000 wameyakimbia makazi yao – wengi wao wakiwa wanawake na watoto.
“Walikimbia bila chochote. Wanalala katika kambi za wakimbizi zilizoachwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe ambavyo havina mbali sana – kambi ambako hakuna huduma zozote. Wengine wako wazi, katika maeneo ya mbali, bila chochote,” mwakilishi wa UNICEF nchini Sudan Kusini, Obia Acheng.
Watoto waliaminika kuwa ni asilimia 53 ya wale waliokimbia makazi yao.
“Watoto hawa wanakabiliwa na mauaji na ulemavu. Kuandikishwa katika vikundi vyenye silaha. Kutenganishwa na familia zao. Unyanyasaji wa kijinsia. Na dhiki kubwa ya kisaikolojia ambayo itawaweka alama kwa miaka mingi,” Bw. Acheng alisisitiza.
Utoaji kwa watoto
Mfumo wa afya wa Sudan Kusini uko karibu kuporomoka, huku vituo 11 vya afya vikishambuliwa au kuporwa tangu mapigano yalipozidi na vituo vingi vya lishe vikilazimika kufungwa, UNICEF ilisema.
Kesi za kipindupindu zimeongezeka hadi 479 nchi nzima, huku vituo vya matibabu vikizidiwa na rasilimali zikipungua.
Takriban watoto 825,000 kote katika majimbo ya Jonglei, Unity, na Ikweta Mashariki sasa wako katika hatari ya utapiamlo mkali – hali inayofanya watoto kufa mara 12 zaidi bila matibabu.
Akina mama wajawazito na wanaonyonyesha wanazidi kukatishwa huduma, na miundombinu ya kibinadamu inashambuliwa.
Licha ya idadi hii ya kutisha, UNICEF inaendelea kuendesha huduma za msingi za afya, lishe, maji na usafi wa mazingira, na programu za ulinzi wa watoto kote nchini.
Umoja wa Mataifa Baraza la Usalama pia alitoa taarifa akielezea wasiwasi wake mkubwa kuhusu kuongezeka kwa ghasia huko Jonglei, Equatoria Mashariki, na kote Sudan Kusini.
Wanachama walitoa wito kwa pande zote kuachana na mara moja kusitisha mapigano mapya na kutatua masuala kwa njia ya mazungumzo ya amani.
© UNRWA
Watoto wa Gaza wakiwa na taa kusherehekea ujio wa Ramadhani. (faili)
Mkuu wa Umoja wa Mataifa atoa wito wa umoja na huruma kabla ya Ramadhani
Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa António Guterres amewataka watu duniani kote kukumbatia roho ya amani, huruma na mshikamano wakati Waislamu wakijiandaa kuadhimisha mwezi mtukufu wa Ramadhani.
“Kwa Waislamu duniani kote, mwezi mtukufu wa Ramadhani ni kipindi kitakatifu cha tafakari na sala. Ramadhani pia inawakilisha dira adhimu ya matumaini na amani.” Bwana Guterres alisema katika ujumbe kabla ya kuanza Jumanne.
Alibainisha, hata hivyo, kwamba kwa wengi – kutoka Afghanistan hadi Yemen, Gaza, na Sudan – maono haya ya matumaini na umoja yalibakia mbali huku kukiwa na migogoro, njaa, na kukimbia.
Mkuu huyo wa Umoja wa Mataifa alitoa wito kwa jumuiya ya kimataifa kupunguza migawanyiko, kutoa misaada kwa wanaohitaji, na kuzingatia haki za binadamu na utu kwa wote.
“Mwezi huu Mtukufu ututie moyo wa kufanya kazi kama moja ili kujenga dunia yenye amani, ukarimu na haki kwa watu wote,” alisema.
