Takriban watu milioni 1.4 wengi wao katika mji mkuu wa Port-au-Prince wamelazimika kuhama makwao kutokana na ghasia za magenge, na kusababisha kile ambacho Umoja wa Mataifa umesema. Mtaalam Mteule wa hali ya haki za binadamu nchini HaitiWilliam O’Neill, ameita “kiwango kisicho na kifani cha uhamaji wa ndani.”
Akizungumza na waandishi wa habari katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa mjini New York siku ya Jumatatu kufuatia ujumbe wa siku 10 nchini humo, alisema kuwa “mgogoro unaoendelea wa haki za binadamu unasababisha mateso makubwa kwa watu wa Haiti, hasa wale walio hatarini zaidi.”
Angalau magenge 26 yanadhibiti hadi asilimia 90 ya Port-au-Prince na baadhi ya maeneo jirani. Karibu nusu ya wanachama wote wa genge ni watoto, chini ya umri wa miaka 18.
© UNOCHA/Giles Clarke
Magari yaliyoteketea yanajipanga kando ya barabara huko Port-au-Prince, baada ya kuripotiwa mapigano ya moto kati ya wanachama wa genge na polisi. (faili).
Wananyang’anya jamii kwa jeuri, kubaka, kuua na kuwateka nyara wengine ili kuwalipia fidia, wakati wote wanapigana na vikosi vya usalama vya Haiti vilivyotawaliwa kwa ajili ya kutawala eneo.
Kuhamisha mistari ya mbele
Maelfu ya watu “wanasalia wamenaswa katika maeneo yanayodhibitiwa na magenge au kwenye mstari wa mbele unaobadilika-badilika,” akasema Bw. O’Neill, akikabiliana na kile alichoeleza kuwa “mipaka isiyoonekana.”
Kwa wanawake wachanga na wasichana mipaka hiyo ni mikubwa zaidi: “Wanakabiliwa na ubaguzi kwa kuwa wasichana, kwa kuishi katika vitongoji vinavyodhibitiwa na magenge, na kwa kuwa maskini. ‘Nataka tu kuishi vizuri na salama,’ msichana mmoja aliniambia, kwa sababu hii ni nchi yangu, Alisema.
Umoja wa Mataifa
Mtaalam Mteule wa Umoja wa Mataifa kuhusu hali ya haki za binadamu nchini Haiti, William O’Neill (kushoto) akutana na Waziri wa Sheria wa Haiti Patrick Pelissier.
Haiti inakabiliwa na mzozo mkubwa wa kibinadamu unaochangiwa na ghasia zinazoendelea na matukio ya mara kwa mara ya hali ya hewa yakiwemo mafuriko na ukame pamoja na matetemeko ya ardhi.
Nchi hiyo pia inakabiliwa na wasiwasi wa kisiasa kutokana na kutokuwa na rais aliyechaguliwa tangu Jovenel Moïse alipouawa mwaka 2021. Inatarajiwa kuwa uchaguzi utafanyika baadaye mwaka huu.
‘Wakati mgumu lakini wa kuahidi’
Kama Mtaalamu Aliyeteuliwa, jukumu la Bw. O’Neil ni kufuatilia maendeleo ya haki za binadamu nchini Haiti na kushauri Serikali ya Haiti, taasisi za kitaifa za haki za binadamu na mashirika ya kiraia, ikiwa ni pamoja na makundi ya haki za wanawake, kusaidia katika jitihada zao za kuhakikisha heshima kwa – na uendelezaji na ulinzi wa – haki za binadamu.
Aliwaambia waandishi wa Umoja wa Mataifa kwamba bado “anajali sana kuhusu rushwa, kutokujali na udhaifu wa mifumo ya uwajibikaji,” na kuongeza kuwa nchi inakabiliwa na “wakati mgumu lakini wenye matumaini.
“Ikiwa tunaweza kuisaidia Haiti kushughulikia ukosefu wa usalama, kupambana na ufisadi na kutokujali, na kulinda haki za binadamu, basi kila mtu atafanikiwa.”
