Kulingana na data iliyokusanywa kwa hivi karibuni Mitindo ya Ajira na Kijamii 2026 ripoti, kiwango cha ukosefu wa ajira duniani kinakadiriwa kusalia sawa kwa karibu asilimia 4.9 mwaka huusawa na watu milioni 186 hivi wasio na kazi.
Eneo kubwa zaidi la ukuaji liko katika nchi maskini zaidi – kielelezo cha watu wanaozeeka katika nchi zenye uchumi tajiri, ambapo watu wachache wa umri wa kufanya kazi wanapatikana kuingia au kubaki kazini.
Ukuaji wa ajira unakadiriwa kuwa asilimia 0.5 katika nchi zenye kipato cha kati cha juu tofauti na asilimia 3.1 katika mataifa yenye kipato cha chini.
Walakini, kuajiriwa si lazima kuwa sawa na kuwa na kazi bora au mshahara unaostahili: karibu wafanyakazi milioni 300 wanaishi katika umaskini uliokithiriakipata chini ya $3 kwa siku.
Inatarajiwa kuwa karibu Watu bilioni 2.1 watafanya kazi katika sekta isiyo rasmi mwaka huuna ufikiaji mdogo wa ulinzi wa kijamii, haki kazini, na usalama wa kazi.
Ajira kwa vijana hatarini
Hali ya ajira duniani kwa vijana katika nchi za kipato cha chini inaelezwa katika ripoti hiyo kuwa “ya kutisha”: zaidi ya robo (asilimia 27.9) hawako katika elimu, ajira au mafunzo.
Vijana walioelimishwa katika nchi zenye kipato cha juu hawana kinga dhidi ya kutokuwa na uhakika: utafiti huonya kwamba AI na mitambo ya kiotomatiki inaweza kuifanya iwe vigumu kwao kupata kazi na kutoa wito wa “ufuatiliaji wa karibu” wa teknolojia.
Pengo la kijinsia linabaki
Kuna habari ndogo nzuri katika ripoti kwa wale wanaopigania usawa wa wanawake mahali pa kazi; data inaonyesha kuwa kanuni za kijamii na mila potofu bado zimekita mizizi.
Mafanikio ya awali yamekwama, na hivyo kupunguza kasi ya maendeleo kuelekea usawa wa kijinsia kazini, na wanawake leo wana uwezekano wa karibu asilimia 24 chini ya wanaume kushiriki katika nguvu kazi.
© ADB/Eric Mauzo
Mstari wa uzalishaji wa cracker, Trang An, Viet Nam
Kutokuwa na uhakika wa biashara
Mnamo 2025, uchumi wa dunia uliwekwa alama na msukosuko wa sheria za biashara za kimataifa na viwango vya ushuru, ukiongozwa na Marekani.
Biashara inasaidia wafanyakazi wapatao milioni 465 duniani kote, zaidi ya nusu yao wakiwa Asia na Pasifiki, na kutokuwa na uhakika kunapunguza mishahara ya wafanyakazi, hasa katika Asia ya Kusini-Mashariki, Kusini mwa Asia na Ulaya.
Jibu la ‘Ulinganifu na lililoratibiwa’ linahitajika
Akijibu matokeo ya ripoti hiyo, ILO Mkurugenzi Mkuu Gilbert Houngbo alitoa wito wa kuwepo kwa hatua zilizoratibiwa na taasisi imara ili kuendeleza kazi zenye staha na haki ya kijamii, hasa katika nchi zenye uchumi duni ambazo zina hatari ya kuachwa nyuma.
“Isipokuwa serikali, waajiri, na wafanyakazi washirikiane kutumia teknolojia kwa uwajibikaji na kupanua fursa bora za kazi kwa wanawake na vijana – kupitia majibu madhubuti na yaliyoratibiwa ya kitaasisi – upungufu wa kazi zenye staha utaendelea na mshikamano wa kijamii utakuwa hatarini,” alisema Bw. Houngbo.
