“Wakati wa mvutano wa kimataifa na kikanda, ni kwa manufaa ya kila mtu kupata amani na usalama wa kudumu nchini Kolombia,” alisema Miroslav Jenča, akitoa taarifa yake ya robo mwaka.
Alisema mwaka ujao “bila shaka unatoa fursa ya kuendeleza amani kama lengo la kimkakati la kitaifa, na kwa Colombia na washirika wake kushiriki kwa njia yenye kujenga kupitia mazungumzo kushughulikia changamoto za pamoja,” hasa katika eneo la mpaka na Venezuela “ambapo ushirikiano wa pande zote ni muhimu.”
Badilisha katika kuzingatia
Bw. Jenča pia anaongoza Ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa Kuthibitisha nchini Colombiana aliripoti juu ya kupanga upya iliyoainishwa katika Azimio la Baraza 2798 (2025)iliyopitishwa Oktoba iliyopita.
Azimio hilo liliongeza muda wa majukumu ya Ujumbe huo kwa mwaka mmoja na kubadili mwelekeo wake hadi kufuatilia vipengele vitatu vya mkataba wa amani wa 2016 uliotiwa saini na Serikali na waasi wa FARC-EP:
- Marekebisho ya kina ya vijijini
- Kuunganishwa tena kwa wapiganaji wa zamani
- Usalama wa wapiganaji wa zamani na jamii katika maeneo yaliyoathiriwa na migogoro
Uthibitishaji ulioamriwa hapo awali juu ya haki ya mpito, masuala yanayohusiana na kikabila na ufuatiliaji wa usitishaji mapigano ulikatishwa.
Changamoto katika maeneo yenye migogoro
Bw. Jenča ametumia muda wa miezi mitatu iliyopita kukutana na wenzake wakuu kote Colombia ambao walisisitiza kwamba nguzo hizo tatu ni muhimu kwa ajili ya kufikia amani.
Wakati wa ziara katika maeneo kadhaa ya nchi, “alivutiwa sio tu na changamoto kubwa zinazokabili jamii katika mikoa iliyoathiriwa na migogoro, lakini pia na ujasiri na dhamira ya kufikia maisha bora ya baadaye.”
Katika baadhi ya maeneo ya mbali zaidi, maisha ya kila siku ni mapambano “kutokana na vitendo vya watendaji mbalimbali haramu wenye silaha na uwepo mdogo wa serikali, huduma za umma na fursa za maendeleo.”
Fursa chache
Alibainisha kuwa kuunganishwa tena kwa wapiganaji wa zamani ni muhimu kwa mafanikio ya makubaliano ya amani na kuhakikisha mpito wao kwa maisha ya kiraia ni muhimu ili kuepuka kurejea kwa ghasia.
“Hata hivyo, miaka tisa baada ya FARC-EP kuweka silaha chini ya Mkataba wa Amani, njia imeonekana kuwa ngumu kwa wapiganaji wa zamani zaidi ya 11,000 ambao wanasalia hai katika mpango wa serikali wa kuwajumuisha tena,” alisema.
Wanaume na wanawake hawa mara nyingi wanaishi katika maeneo ya mbali na yenye miundombinu duni, upatikanaji wa masoko, na vitisho kwa usalama wao.
“Kwa mamlaka, pia imehusisha juhudi kubwa, za kifedha na za kiprogramu, kuwezesha mabadiliko yao katika maisha ya kiraia,” aliongeza, akibainisha kuwa ingawa maendeleo makubwa yamepatikana lakini zaidi yanahitajika.
‘Ardhi yenye rutuba’ kwa makundi yenye silaha
Upatikanaji wa ardhi umeendelea nchini Colombia lakini bado unahitaji kutatuliwa kikamilifu, Bw. Jenča alisema. Wakati huo huo, usalama bado ni dhaifu.
Wapiganaji wa zamani wapatao 487 wameuawa tangu waweke silaha chini. Alizitaka mamlaka kuongeza uchunguzi na kutanguliza hakikisho la usalama kwa wale waliotia saini mkataba wa amani.
Ingawa ghasia ziko chini sana sasa kuliko kilele cha mzozo huo, “uwepo wa vikundi vyenye silaha katika maeneo ambayo bado yameathiriwa na migogoro unaendelea kusababisha mateso kwa jamii nzima.”
Vurugu hii inachochewa na mchanganyiko wa mambo na uwepo mdogo wa Serikali “hutoa mazingira mazuri kwa makundi yenye silaha kudhibiti, na kwa uchumi haramu kutawala.”
Kuongezeka kwa kuajiri watoto
Matokeo yake, idadi ya raia wamekabiliwa na vitisho, mauaji ya viongozi wa kijamii, kufukuzwa kwa lazima na kufungwa, na ongezeko la kutisha la kuajiri watoto na kutumiwa na makundi yenye silaha.
Hali ilivyo katika maeneo ya mpakani hasa tataalisema. Timu ya Ujumbe wa Umoja wa Mataifa huko Cúcuta, mji ulio kwenye mpaka na Venezuela, inaunga mkono majibu ya kuendelea kwa mapigano kati ya makundi hasimu yenye silaha.
Maelfu ya raia wamelazimika kuyakimbia makazi yao katika mkoa wa Catatumbo, ambao aliutaja kuwa “kitovu cha kilimo cha koka na shughuli za silaha za kuvuka mpaka na uhalifu.”
‘Maono kamili’ ya amani
Bw. Jenča alisisitiza kuwa Makubaliano ya Amani yanaweza kuchangia kwa kiasi kikubwa kushughulikia mengi ya matatizo haya.
“Inatoa dira kamili inayohitajika sana, kwa kutoa uimarishaji wa uwezo wa Serikali wa kubomoa miundo ya uhalifu, kukuza njia mbadala za kilimo cha koka na hatua madhubuti za maendeleo kupitia mageuzi yake ya kina ya vijijini,” alisema.
