UMOJA WA MATAIFA, Februari 3 (IPS) – Kupunguzwa kwa kasi kwa fedha kwa ajili ya “Ushiŕikiano wa Kusini-Kusini” (UNOSSC) kumesababisha maandamano makubwa kutoka Kundi la wanachama 134 la 77 (G-77), linaloelezewa kuwa shiŕika kubwa zaidi la seŕikali la nchi zinazoendelea ndani ya Umoja wa Mataifa.
Maandamano hayo yameimarishwa na mabalozi wanne wa Umoja wa Mataifa, wawili kati yao wenyeviti wa zamani wa G77-Colombia (1993) na Afrika Kusini (2015), pamoja na Brazil na India.
Kijadi, G77 imekuwa ikiungwa mkono na China, nchi ya pili kwa uchumi mkubwa duniani, na mwanachama mwenye kura ya turufu katika Baraza la Usalama.
Barua ya kupinga, iliyotumwa kwa Alexander De Croo, Msimamizi, Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa (UNDP), ambayo inafadhili na kusimamia UNOSSC, inasema ushirikiano wa Kusini-Kusini unasalia kuwa nguzo kuu ya kazi ya Umoja wa Mataifa na ni muhimu sana kwa Kundi la 77 na China.
UNOSSC, iliyoanzishwa na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kwa mpango wa G-77, “ina jukumu muhimu katika kusaidia, kuratibu na kutekeleza mipango na miradi ya ushirikiano wa Kusini-Kusini na pembetatu katika mfumo wa maendeleo wa Umoja wa Mataifa, ikiwa ni pamoja na kuunga mkono ajenda ya maendeleo ya Umoja wa Mataifa”.
“Kutokana na hali hii, G-77 na China zinapenda kueleza wasiwasi wake kuhusu upunguzaji mkubwa wa rasilimali unaopendekezwa kugawiwa na UNDP kwa UNOSSC chini ya Mfumo wa Mkakati wa 2026-2029,” anasema Balozi Laura Dupuy Lasserre, Mwakilishi wa Kudumu wa Uruguay kwenye Umoja wa Mataifa na Mwenyekiti wa Kundi la Msimamizi wa Umoja wa Mataifa kwa 7.
Kiwango cha upunguzaji unaopendekezwa kinaelezewa kuwa “kikubwa na, ikiwa kitatekelezwa, kingezuia sana uwezo wa Ofisi kutekeleza majukumu yake kwa ufanisi.”
Punguzo hilo linakadiriwa kuwa asilimia 46 ya fedha zilizotengwa na UNDP kwa UNOSSC chini ya Mwongozo wa Kimkakati unaopendekezwa wa 2026-2029. Na kwa masharti ya dola, mgao unaopendekezwa unafikia dola milioni 16.6, chini kutoka dola milioni 30.7 chini ya Mfumo wa Mkakati wa 2022-2025. (kiasi kilichotolewa kilikuwa takriban dola milioni 22).
Jambo la kuhangaisha zaidi, ni athari inayoweza kusababishwa na upunguzaji huu wa ufadhili kwenye usimamizi na uwezo wa uendeshaji wa Fedha za Uaminifu zinazosimamiwa na UNOSSC, ikijumuisha Mfuko wa Udhamini wa Perez-Guerrero kwa Ushirikiano wa Kusini-Kusini (PGTF) na mifumo mingine ya ufadhili ambayo hutoa msaada muhimu kwa nchi zinazoendelea.
Mwenyekiti wa G77 amepokea uamuzi kutoka kwa Mwenyekiti wa Kamati ya Wataalamu wa PGTF akiwasilisha wasiwasi kwamba uwezo wa PGTF kuendelea kutekeleza shughuli zake za kawaida unaweza kuwa hatarini.
“Kupungua kwa uwezo wa kitaasisi kusimamia Fedha hizi za Udhamini kunaweza kudhoofisha ufanisi wao na itakuwa na matokeo mabaya kwa nchi zinazofaidika ambazo zinategemea zana hizi ili kuendeleza vipaumbele vya maendeleo”, inaonya barua hiyo.
Kundi la 77 (na Uchina) lina maoni kwamba kuzingatia Mfumo wa Kikakati unaopendekezwa kunahitaji ufafanuzi zaidi kabla ya kuidhinishwa na kwa hivyo kunapaswa kuahirishwa.
Zaidi ya hayo, Kikundi kinasisitiza umuhimu wa kuendelea kwa uwazi na mazungumzo yaliyopangwa na Nchi Wanachama.
“Mapendekezo yoyote yanayohusu urekebishaji au urekebishaji upya wa UNOSSC yanapaswa kuwasilishwa kwa mapitio na idhini, kulingana na ukweli kwamba Ofisi ilianzishwa na azimio la Mkutano Mkuu na kwa hivyo iko chini ya mamlaka ya Nchi Wanachama.”
“Kwa kuzingatia yaliyo hapo juu, Kundi la 77 na Uchina zinaomba kwa heshima kwamba UNDP kuzingatia ipasavyo chaguzi zote zilizopo ili kuongeza kwa kiasi kikubwa mgao wa rasilimali kwa UNOSSC.”
Hatua kama hiyo, barua hiyo ilisema, itakuwa muhimu ili kulinda utekelezaji mzuri wa mamlaka ya Ofisi, kulinda uadilifu na utendaji wa shughuli za Mfuko wa Amana, na kuepuka athari mbaya kwa nchi zinazoendelea.
Wakati huo huo, barua kutoka kwa mabalozi wanne inasomeka:
- “Ushirikiano wa Kusini-Kusini unasalia kuwa nguzo kuu ya kazi ya Umoja wa Mataifa na ni muhimu sana kwa nchi zinazoendelea. Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Ushirikiano wa Kusini-Kusini ina jukumu muhimu katika kusaidia, kuratibu na kutekeleza mipango ya ushirikiano wa Kusini-Kusini katika mfumo wa maendeleo wa Umoja wa Mataifa, ikiwa ni pamoja na kuunga mkono Malengo ya Maendeleo Endelevu (SDGs).
- Kwa hiyo, kwa wasiwasi mkubwa tunaona kupungua kwa kiasi kikubwa (46%) ya fedha zilizotengwa na UNDP kwa UNOSSC chini ya Mwongozo wa Kimkakati unaopendekezwa wa 2026-2029: dola milioni 16.6 pekee, kutoka dola milioni 30.7 zilizotengwa chini ya Mfumo wa Kimkakati wa 2022-2025, takriban dola milioni 2 zimetolewa.
- Ingawa tunaelewa kikamilifu matatizo ya sasa ya kifedha yanayokabili mfumo wa Umoja wa Mataifa kwa ujumla, tunaamini kwamba ugawaji wa fedha unaopendekezwa kwa ushirikiano wa Kusini-Kusini unaleta hasara ambayo ni kubwa zaidi kuliko punguzo la wastani linalopatikana na programu za UNDP. Kwa kuongezea, kwa kuzingatia ugumu wa sasa uliotajwa, kuna uwezekano mkubwa zaidi kwamba, mnamo 2026-2029, malipo halisi yanaweza kuwa chini ya mgao wa awali.
- Katika kesi hii, UNOSSC ingesalia na ufadhili wa kawaida sana. Bila shaka, upunguzaji mkubwa wa ufadhili unaotarajiwa utaathiri vibaya na kwa kiasi kikubwa uwezo wa Ofisi kuendelea kutoa msaada wake muhimu kwa nchi zinazoendelea, ikiwa ni pamoja na usimamizi wa hazina ya amana. Katika suala hili mahususi, kupungua kwa uwezo katika UNOSSC kusaidia ipasavyo fedha za uaminifu kunaweza kuwa na madhara kwa maslahi bora ya nchi nyingi zinazoendelea.
- Kwa kuzingatia hayo yaliyotangulia, tunaomba kwamba UNDP ifikirie haraka njia zote zinazoweza kutumia ili kuongeza kwa kiasi kikubwa mgao kwa UNOSSC, na hivyo kuruhusu utekelezaji mzuri wa mamlaka ya Ofisi na kuepuka uharibifu kwa nchi nyingi zinazoendelea.
- Hoja ya pili inahusiana na mapendekezo ya kuhama kwa Ofisi kuelekea mtazamo unaozingatia sera zaidi, ambao unaweza kuzidisha upungufu mkubwa wa ufadhili uliotajwa hapo juu. Ingawa tunatambua kikamilifu umuhimu wa mwongozo wa sera, tunaamini kwa dhati kwamba uwiano unaofaa kati ya majukumu ya sera na programu lazima uhifadhiwe katika UNOSSC, hivyo basi kuhakikisha kuwa mwelekeo wa kimkakati unasimamiwa na uwezo wa kutosha wa kiprogramu.
- Tunaamini kuwa mazingatio haya yatazingatiwa ipasavyo, kufanyiwa kazi na kuakisiwa bila utata katika toleo la mwisho la Mfumo wa Mkakati wa 2026-2029.”
Ripoti ya Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya IPS
© Inter Press Service (20260203070752) — Haki Zote Zimehifadhiwa. Chanzo asili: Inter Press Service
