Qatar inasimamia majadiliano kati ya serikali ya Kongo na kundi la waasi la M23, ambalo linadhibiti maeneo makubwa ya majimbo ya Kivu Kaskazini na Kivu Kusini.
Matukio ya hivi punde yanafuatia miezi kadhaa ya mapigano makali ambayo yamesababisha raia kuyahama makazi yao na kuyumbisha eneo hilo.
Hata hivyo, Umoja wa Mataifa unaonya kuwa licha ya kasi ya kidiplomasia, hali ya usalama bado ni tete.
M23, pia inajulikana kama Movement ya Machi 23, inadhibiti maeneo makubwa ya majimbo ya Kivu Kaskazini na Kivu Kusini. Mnamo Januari 2025, baada ya mashambulizi ya haraka, kundi hilo liliteka Goma, mji mkuu wa Kivu Kaskazini.
Wiki kadhaa baadaye, iliteka Bukavu, mji mkuu wa Kivu Kusini. Tangu wakati huo, waasi wameanzisha utawala sambamba katika maeneo wanayoyadhibiti. Umoja wa Mataifa unasema kundi hilo linaungwa mkono na jeshi la Rwanda, madai ambayo Kigali imekanusha mara kwa mara.
© MONUSCO/Sylvain Liechti
Uvira, mji mkubwa katika Kivu Kusini kwenye mwambao wa Ziwa Tanganyika, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. (faili)
Makubaliano ya mfumo
Mnamo tarehe 2 Februari, mamlaka ya Kongo na M23 walitia saini hati inayoweka masharti ya rejea ya ufuatiliaji na uthibitishaji wa usitishaji mapigano chini ya Mkataba wa Mfumo wa Doha, uliotiwa saini Novemba 2025. Mazungumzo ya Doha yanapatanishwa na Qatar.
Majadiliano tofauti pia yamefanyika kati ya DRC na Rwanda, na upatanishi wa Marekani.
Mwezi Disemba, Marais Félix Tshisekedi wa DRC na Paul Kagame wa Rwanda walitia saini Makubaliano ya Washington, na hivyo kuongeza matumaini ya kumalizika kwa mapigano. Hata hivyo, Umoja wa Mataifa unasema hali ya usalama mwanzoni mwa mwaka huu bado ni tete na inaendelea kuzorota.
Simu ya mara moja ya kusitisha mapigano
Kutokana na hali hii, ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa kulinda amani nchini DRC, unaojulikana kama MONUSCOimerudia wito wake wa kusitishwa mara moja kwa uhasama.
Ilikumbuka kuwa UN Baraza la Usalama azimio lililopitishwa mwaka jana linaidhinisha Misheni kusaidia utekelezaji wa usitishaji vita wa kudumu, ikijumuisha kupitia usaidizi wa kiufundi na wa vifaa kwa utaratibu wa uthibitishaji wa kikanda.
Vivian van de Perre, Naibu Mwakilishi Maalum wa Katibu Mkuu na Kaimu Mkuu wa MONUSCO amesema, “MONUSCO iko tayari kuunga mkono utaratibu unaoaminika wa ufuatiliaji na uhakiki wa usitishaji mapigano ndani ya mipaka ya mamlaka yake kama ilivyofafanuliwa na Baraza la Usalama na kwa heshima kamili ya uhuru wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.”
“Misheni itaendelea kushirikiana kwa njia yenye kujenga na washikadau husika ndani ya usanifu ulioanzishwa wa usitishaji mapigano na kuwasiliana kwa uwazi juu ya upeo na mbinu za usaidizi wake,” aliongeza.
‘Ishara chanya’ kutoka Doha
Akizungumza na Habari za Umoja wa Mataifa, msemaji wa MONUSCO Ndeye Khady Lo alielezea maendeleo huko Doha kama “ishara chanya” ambayo inasaidia kufanya “usanifu wa usitishaji mapigano kuwa thabiti zaidi na kufanya kazi”.
Alisema timu ya awali ya walinda amani wa Umoja wa Mataifa itatumwa katika mji wa Uvira, Kivu Kusini, kusaidia utaratibu wa ufuatiliaji.
MONUSCO ilisisitiza, hata hivyo, kwamba hii haitakuwa alama ya kurejea kwa kudumu katika jimbo hilo, ambalo Misheni ililiacha mnamo Juni 2024, lakini jukumu dogo na lililoainishwa madhubuti linalohusishwa na mchakato wa kusitisha mapigano.
