UMOJA WA MATAIFA, Februari 13 (IPS) – Nchi wanachama wa Umoja wa Mataifa zitafanya hivyo chagua katibu mkuu mpya wa Umoja wa Mataifa mwaka huu kurithi nafasi ya António Guterres Januari 2027. Mabadiliko ya uongozi yanakuja wakati haki za binadamu na demokrasia, pamoja na mashirika ya kimataifa yameundwa kushikilia kanuni hizo na kutoa msaada wa kuokoa maisha, wako chini ya mashambulizi ambayo hayajawahi kutokea.
Hadi sasa nchi wanachama zina kuteuliwa rasmi mbili tu wagombea: Rais wa zamani wa Chile Michelle Bachelet na Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Kimataifa la Nishati ya Atomiki Rafael Grossi kutoka Argentina.
Vitisho kwa mfumo wa haki za binadamu duniani vinadai kiongozi shupavu katika Umoja wa Mataifa ambaye ataweka haki za binadamu katika kiini cha ajenda yake. Bado uteuzi mchakato inatoa kura ya turufu dhidi ya mgombea yeyote kwa wanachama watano wa kudumu wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa: Uingereza, China, Ufaransa, Urusi na Marekani.
Lakini haki za binadamu ni wazi si kipaumbele kwa China, Urusiau Marekani.
Human Rights Watch na wengine kwa muda mrefu wameandika majaribio ya Uchina na Urusi kurudisha pesa na kudhoofisha nguzo ya haki za binadamu ya Umoja wa Mataifa. Hivi majuzi, Merika, ambayo ilichukua jukumu muhimu katika kuunda UN na usanifu wake wa haki za binadamu mnamo 1945, kukataliwa na kufadhiliwa kadhaa ya programu za Umoja wa Mataifa zinazokuza haki na usaidizi wa kibinadamu.
Utawala wa Trump pia umezuia mabilioni ya dola katika malipo ya UN, ambayo imekuwa sababu kuu ya mzozo wa kifedha wa shirika hilo. Wakati Washington hivi majuzi ilitangaza malipo ya awali kwa malimbikizo yake, hatua zake hata hivyo zimeathiri pakubwa uwezo wa Umoja wa Mataifa kufanya kazi yake.
Rais wa Marekani Donald Trump pia amekuwa akijaribu kuuweka kando Umoja wa Mataifa kwa kuanzisha “Bodi ya Amani,” iliyoigwa na Baraza la Usalama, yeye mwenyewe akiwa mwenyekiti wa maisha yake yote.” Viongozi walioalikwa ni pamoja na wale wanaokiuka haki za mara kwa mara kutoka China, Belarus, Hungary, na Saudi Arabia, pamoja na wanaume wawili—Waziri Mkuu wa Israel. Benjamin Netanyahu na Rais wa Urusi Vladimir Putin– inakabiliwa Mahakama ya Kimataifa ya Jinai vibali.
Umoja wa Mataifa unahitaji kiongozi aliye tayari kusimama mbele ya mataifa makubwa na serikali zinazonyanyasa kutetea wahasiriwa wa dhuluma na jamii zilizotengwa, na kuunga mkono kwa nguvu uwajibikaji kwa uhalifu mkubwa.
Wakati nchi wanachama huteua wagombeaji wa ziada, wanapaswa kuweka mbele dimbwi tofauti, hasa wanawake na wengine walio na rekodi zilizothibitishwa za haki za binadamu, na kuhakikisha mchakato wa ushindani na wa uwazi unaomweka mtu wa kipekee aliyejitolea kwa haki za binadamu juu ya Umoja wa Mataifa.
Widad Franco ni Mwanasheria wa Umoja wa Mataifa, Human Rights Watch
Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya IPS
© Inter Press Service (20260213091227) — Haki Zote Zimehifadhiwa. Chanzo asili: Inter Press Service
