Akiwafahamisha mabalozi kwa mara ya kwanza kama Naibu Mjumbe Maalum, Claudio Cordone alidokeza kwamba makubaliano ya Januari 30 ya kusitisha mapigano na ushirikiano kati ya Serikali ya Syria na Kikosi cha Kidemokrasia cha Syria (SDF) kama maendeleo yanayoweza kuleta mabadiliko.
Makubaliano hayo yanatoa ushirikiano wa kijeshi na kiutawala wa kaskazini-mashariki mwa Syria na unajumuisha masharti kuhusu kurejea kwa watu waliokimbia makazi yao na ulinzi wa haki za kiraia na elimu za Wakurdi, unaozingatia Amri ya 13 ya Rais kuhusu haki za lugha, kitamaduni na uraia.
“Uhasama umeisha na kazi ya mpango wa utekelezaji imekuwa ikiendelea kwa njia chanya,” Bw. Cordone alisemaakibainisha kupelekwa kwa vikosi vya Wizara ya Mambo ya Ndani huko Al-Hasakeh na Qamishli, na majadiliano juu ya utawala wa ndani na uteuzi wa kisiasa.
Katibu Mkuu tarehe 30 Januari kukaribishwa makubaliano, akitoa wito kwa pande zote “kufanya kazi haraka ili kuhakikisha utekelezaji wakehasa katika suala la ushirikiano wa amani wa kaskazini-mashariki mwa Syria, haki za Wakurdi wa Syria, kurudi kwa usalama, heshima na hiari kwa waliokimbia makazi yao.”
Katika a kauli ya rais iliyotolewa siku ya Alhamisi, wajumbe wa Baraza vile vile walikaribisha “makubaliano ya kina” na kusisitiza haja ya kuzingatia ili “kupunguza mateso ya raia” na kuzuia “utupu wowote wa usalama” karibu na vituo vya kizuizini vya ISIL (Da’esh).
UN inafanya nini nchini Syria sasa?
Umoja wa Mataifa unaunga mkono mabadiliko ya kisiasa ya Syria huku ukiendelea na operesheni kubwa za kibinadamu kote nchini.
The Ofisi ya Mjumbe Maalum inashirikiana na Serikali na wadau mbalimbali ili kusaidia kuendeleza mchakato wa kisiasa, ikiwa ni pamoja na utekelezaji wa makubaliano ya hivi majuzi kuhusu kaskazini-mashariki mwa Syria, kuunga mkono utawala jumuishi, na ulinzi na uendelezaji wa haki za binadamu.
Wakati huo huo, mashirika ya kibinadamu wanatoa msaada wa kuokoa maisha kwa mamilioni ya Wasyria.
Timu na washirika wa Umoja wa Mataifa wanatoa chakula, maji, vifaa vya matibabu, makazi na huduma za ulinzi, huku wakiunga mkono hatua ya mgodi, kurejesha huduma za msingi na kusaidia kuweka mazingira ya kurejesha usalama, heshima na hiari.
Tembelea Habari za Umoja wa Mataifa Zingatia Syria kusoma zaidi kuhusu kazi ya Umoja wa Mataifa na ushirikiano na Syria.
Hali inabaki kuwa nyeti
Hali inayoendelea kuzunguka vituo hivyo bado ni nyeti.
Bwana Cordone alisema Umoja wa Mataifa unafuatilia kwa karibu uhamisho wa washukiwa wa Da’esh wa Syria na wasio wa Syria kwenda Iraq, akiongeza kuwa kesi za Iraq lazima “ziheshimu kikamilifu viwango vya haki vya kesi” na kuzitaka Nchi Wanachama kuwarejesha makwao raia wao “haraka iwezekanavyo.”
Wakati kaskazini mashariki imeona utulivu wa jamaa, mivutano inaendelea mahali pengine.
Huko Sweida, mapigano mapya kati ya vikosi vya Serikali na vikundi vyenye silaha yamesababisha uharibifu na kukatika kwa umeme. Maandamano ya kutaka kujitawala yameibuka tena, na Umoja wa Mataifa ulikariri wito wa kuchukuliwa hatua za kujenga imani ndani ya “heshima kamili ya mamlaka ya Syria na uadilifu wa eneo.”
Kusini mwa Syria, uvamizi na operesheni za kusaka za Israel zimeendelea, sambamba na ripoti za kunyunyizia dawa za angani mimea inayoharibu. Mjumbe huyo wa Umoja wa Mataifa alitoa wito wa “kuheshimiwa kikamilifu kwa sheria za kimataifa” na kuitaka Israel ijiondoe katika maeneo inayoyashikilia “katika ukiukaji wa Makubaliano ya Kuondoa Majeshi ya mwaka 1974,” huku akiunga mkono “mipango ya usalama inayokubalika kati ya Israel na Syria.”
Changamoto za kibinadamu zinaendelea
Hali za kibinadamu bado ni mbaya licha ya maboresho ya kawaida.
Lisa Doughten, Mkurugenzi wa Ufadhili katika Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Uratibu wa Masuala ya Kibinadamu (OCHA), alisema mapigano ya hivi majuzi yaliwafanya makumi ya maelfu kuyahama makazi yao; ingawa wengi wamerejea, takriban watu 130,000 wamesalia kuhamishwa katika majimbo ya Al-Hasakeh, Ar-Raqqa na Aleppo. Zaidi ya asilimia 90 ni wanawake na wasichana, na wengi wao wamejificha katika kambi zilizojaa watu au na familia zinazowapokea tayari zinakabiliwa na matatizo.
Mafuriko makubwa wiki hii huko Idleb na kaskazini mwa Latakia iliua watoto wawili na kuharibu au kuharibu mahema 2,000 hivi, na kuathiri zaidi ya watu 5,000 waliokimbia makazi yao.
Bado, ufikiaji na huduma za kimsingi zinaboreshwa polepole katika sehemu za kaskazini mashariki. Timu za Umoja wa Mataifa zimefikia watu 200,000 na kuandaa zaidi ya usafiri 170 wa lori. Huko Ain al-Arab (Kobane), usambazaji wa umeme umeripotiwa kuanza tena baada ya ukarabati.
Umoja wa Mataifa nchini Syria
Washiriki katika warsha ya Umoja wa Mataifa juu ya vipaumbele vya kurejesha, changamoto na mipango ya kukabiliana.
Uwakilishi wa maana wa Washami wote muhimu
Kisiasa, hatua inayofuata katika kipindi cha mpito ni kuundwa kwa Bunge la Wananchi. Upigaji kura kwa viti vingi vilivyochaguliwa ulifanyika Oktoba 2025 – na viti vya ziada, ikiwa ni pamoja na Raqqa, vilipaswa kujazwa. Uthibitisho unasubiriwa katika uteuzi wa wanachama 70 na Rais Ahmed al-Sharaa, pamoja na tarehe ya ufunguzi wa kikao.
Bwana Cordone alisisitiza umuhimu wa uwakilishi wa maana wa mikoa ya Syria na makundi mbalimbali, akisisitiza kwamba “ulinzi na uendelezaji wa haki za binadamu – ikiwa ni pamoja na kushughulikia suala la haki inayokosekana na ya mpito – ni mambo ya msingi kwa mpito wa kisiasa unaoaminika na wenye mafanikio.”
‘Jukumu la ajabu’ la wanawake wa Syria
Aliangazia “jukumu lisilo la kawaida” la wanawake wa Syria na mashirika ya kiraia katika mzozo huo uliodumu kwa muongo mmoja, akisema ushiriki wa wanawake katika ngazi zote ni “nguzo ya taifa linalojitolea kwa wingi, ushirikishwaji na fursa kwa wote.”
“Ninawapongeza watu wa Syria kwa azma yao ya kushinda miongo kadhaa ya ukandamizaji na migogoro ya kikatili. Natarajia kuimarisha Ushirikiano wa Umoja wa Mataifa na Syria katika kutafuta mustakabali ulio imara, wenye amani na mafanikio,” alisema kwa Kiarabu alipokuwa akihitimisha mkutano wake.
